Mijn natuur video's

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel. Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties.
(zie de logo's hieronder)

Volg mij op: en met jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.
Bezoek ook mijn YouTube kanaal; youtube.com/JozefvanderHeijden met 391 video's en 916 abonnees.

Abonneer op mijn kanaal

Meerkoet met kuikentjes op het Schotelven

De meerkoet is een fascinerende verschijning op de Nederlandse wateren, waaronder de waterberging aan het Schotelven in Netersel. Deze vogels zijn bekend om hun vermogen om zich aan te passen aan verschillende waterrijke omgevingen, van stedelijke parkvijvers tot de uitgestrekte natuurlijke waterbergingen. Met hun kenmerkende witte voorhoofdschild en zwarte verenkleed zijn meerkoeten niet alleen een genot om te zien, maar spelen ze ook een cruciale rol in het aquatische ecosysteem. Het witte voorhoofdschild is bij het mannetje groter dan bij het vrouwtje. In het voorjaar is de plaat groter dan in het najaar.

Meerkoet met kuikentjes op het Schotelven🎤

Het gedrag van de meerkoet is ook opmerkelijk; ze zijn territoriaal en kunnen agressief zijn in het verdedigen van hun broedgebied. Tijdens het broedseizoen, dat van maart tot juli met een piek in april en mei loopt, bouwen ze drijvende nesten van riet en ander plantaardig materiaal. Het vrouwtje broedt de eieren uit, terwijl het mannetje blijft doorgaan met het aanslepen van nestmateriaal. Zo nu en dan neemt het mannetje de broedtaak over van het vrouwtje. Zo kan zij zich ook wat voeden en het broeden even afwisselen met wat beweging.

Ze leggen meestal 5 tot 10 eieren, waaruit de kuikens na een broedduur van 21 tot 25 dagen tevoorschijn komen. De kuikens zijn direct na het uitkomen een opvallende verschijning met hun rode kopjes en hun oranje dons. De rest van het lichaam is bedekt met een zwart verenkleed. Ze verlaten het nest vrijwel meteen om de wereld te verkennen onder de waakzame ogen van hun ouders.

De felgekleurde, oranje rode kop van jonge meerkoetkuikens speelt een cruciale rol in hun overleving, maar de werkelijkheid is genuanceerder dan dat ze nooit verhongeren. Meerkoeten hebben veelal een zwart-wit verendek, maar veel van hun jongen zijn veel bonter gekleurd. Die kleuren hebben een doel, de meerkoet ouders geven er de voorkeur aan om hun felgekleurde kuikens meer voedsel te geven dan de minder gekleurde oudere kuikens uit het zelfde nest. Hierdoor hebben de gekleurde kuikens een aanzienlijk hogere overlevingskans dan hun minder gekleurde broertjes en zusjes.

Meerkoetkuikens zijn afhankelijk van zowel plantaardig als dierlijk voedsel, dat door de ouders wordt aangevoerd. Dit dieet bestaat uit waterplanten, algen, kleine visjes en waterinsecten, wat essentieel is voor hun groei en ontwikkeling. De jongen worden gedurende een periode van ongeveer 56 dagen door de ouders gevoerd, waarna ze zelfstandig leren duiken en foerageren. Het is fascinerend om te zien hoe de kuikens hun duikvaardigheden ontwikkelen, aangezien meerkoeten bekend staan om hun vermogen om voedsel te zoeken door onder water te duiken, waarbij ze vaak een sprongetje maken om onder te komen vanwege de grote hoeveelheid lucht in hun verenkleed.

Aan het Schotelven in Netersel biedt de waterberging een belangrijke habitat voor onder anderen de meerkoet. Het is nu het vijfde jaar dat watervogels gebruik kunnen maken van de waterberging. Deze waterbergingen zijn essentieel voor de biodiversiteit en helpen het grondwaterpeil te verhogen tijdens perioden van zware regenval. De aanwezigheid van meerkoeten kan een indicator zijn van de gezondheid van het waterlichaam, aangezien ze gevoelig zijn voor veranderingen in waterkwaliteit en beschikbaarheid van voedselbronnen. Ze voeden zich met waterplanten, algen en kleine waterdieren, wat bijdraagt aan de ecologische balans van hun habitat.

In de context van klimaatverandering en menselijke impact op natuurlijke habitats, is het observeren en beschermen van soorten zoals de meerkoet belangrijker dan ooit. Het biedt ons waardevolle inzichten in de staat van onze natuurlijke omgeving en de stappen die we moeten nemen om deze te behouden voor toekomstige generaties. De meerkoet op de waterberging Schotelven in Netersel is dus meer dan alleen een vogel; het is een symbool van de natuurlijke schoonheid en diversiteit die we moeten koesteren en beschermen.

Grauwe klauwier jaagt vanaf een uitkijkpost

Een Grauwe klauwier op een uitkijkpost op de open heide is een iconisch beeld van een actieve jager in een halfopen, structuurrijk natuurgebied. Deze zangvogel gedraagt zich als een miniatuurroofvogel en gebruikt verhoogde posten om zijn territorium te overzien en prooien te lokaliseren.

Grauwe klauwier jaagt vanaf op een uitkijkpost🎤

De Grauwe klauwier gebruikt een hoge, strategische uitkijkpost om op zicht te jagen op insecten en kleine gewervelde dieren. Ze gebruiken een uitkijkpost, van waar de vogel vrij zicht heeft op de grond en de lucht. Vaak een dode boomtak, een paaltje, prikkeldraad of de top van een doornige struik. Deze kenmerkende jachttechniek stelt de vogel in staat om als een miniatuur roofvogel zijn leefgebied effectief af te speuren.

De vogel zit kaarsrecht op zijn post om de omgeving nauwkeurig te scannen. De vogel bespiet met zijn scherpe blik de vegetatie af op zoek naar beweging. Zodra hij een prooi opmerkt, duikt hij er in een snelle vlucht op af. Hij grijpt de prooi op de grond of onderschept deze behendig in de lucht. Uniek voor de Grauwe klauwier is dat hij grotere prooien aan doorns of prikkeldraad prikt om ze te bewaren of makkelijker te verscheuren.

Even was het vrouwtje te zien, maar was te snel weer weg om die in beeld te vangen. Niet verwonderlijk, daar het koppeltje dichtbij een nest heeft, zo leek het in ieder geval.

De Grauwe klauwier broedt van half mei tot in juli, in een grote struik of kleine boom. Het vrouwtje legt één legsel met meestal 4 tot 6 eieren. De broedduur bedraagt 12 tot 16 dagen. Het vrouwtje broedt, soms assisteert het mannetje daarbij. Ze bouwen een slordig gebouwd nest, meestal relatief laag van de grond in dicht stekelig struikgewas. In de eerste week na het uitkomen blijft het vrouwtje bij de jongen, en verzamelt alleen het mannetje voedsel. De kuikentjes zijn vliegvlug na 14 tot16 dagen, soms later vanwege slecht weer. Twee weken na het verlaten kunnen de jongen zelf jagen.

De Grauwe klauwier is duidelijk aan een opmars bezig. Twintig jaar geleden stond de soort op het punt om in Nederland te verdwijnen. Dankzij intensief natuurbeheer en het herstel van structuurrijke landschappen is de populatie flink gegroeid. Tegenwoordig schommelt het aantal broedparen in Nederland weer tussen de 1.250 en 1.550. Ook in Vlaanderen breidt het areaal zich weer uit vanuit traditionele bolwerken.

Het zijn langeafstandstrekkers. Vanaf eind juli, begin september trekken ze via een oostelijke route om de Middellandse Zee heen, om te overwinteren in Kenia, Tanzania en ten zuiden van Congo. Ze trekken 's nachts in enkelingen of kleine groepen. Vaak zijn de Grauwe klauwieren een jaar later pas in mei weer terug in het Nederlands broedgebied.

Het Grote bonte specht vrouwtje krijgt het zwaar

Grote bonte spechten broeden doorgaans vanaf half april tot in juni. Het kost het spechtenpaar zo'n twee tot drie weken om de holte van 20 tot 30 centimeter diep te maken. Het vrouwtje legt vier tot zeven eieren. De man en vrouw wisselen elkaar af tijdens het broeden. Het broeden duurt ongeveer twee weken, waarna de jongen begin mei al uit kunnen komen.

Het Grote bonte specht vrouwtje krijgt het zwaar🎤

De eerste dagen nadat de jonge kuikentjes uit het ei zijn gekomen krijgen ze kleine rupsjes, insecten en spinnetjes. Naarmate ze groter worden neemt de grootte van de rupsjes en insecten toe. Het is een alleseter die insecten zoekt in boomschors en dood hout.

Vanaf de dag dat de kuikens 14 dagen oud waren, is het mannetje niet meer gezien en moest het vrouwtje in haar eentje voor de kuikens zorgen. Misschien is de man door een sperwer of een havik gepakt. Het blijft een raadsel, maar het vrouwtje kan de kuikens in principe alleen grootbrengen. Het is echter wel een zware klus, omdat beide ouders normaal gesproken de zorg delen tijdens de drukke periode waarin de jongen worden gevoed. In deze fase worden de jongen intensief gevoerd met insecten en larven door beide ouders. Normaal worden de taken verdeeld, wat voor een vogelpaar al een zware klus is. Het vrouwtje moet nu in haar eentje constant af en aanvliegen om voldoende eiwitten voor de groeiende kuikens te verzamelen.

De laatste dagen van Grote bonte specht kuikens in de nestholte zijn een periode van intense activiteit en lawaai voordat ze het nest verlaten. Onophoudend smeken ze om voedsel. De jonge spechten verdringen zich voor de opening van de nestholte om gevoerd te worden en om naar buiten te kijken. Ze wachten ongeduldig op de ouders die voedsel komen brengen.

Als de jongen half uit de nestopening komen hangen om daar hun terugkerende ouders op te wachten is de dag nabij dat ze uit gaan vliegen. Dan komt het moment dat ze lang genoeg in de holte hebben doorgebracht en echt vliegvlug zijn. Dan zijn ze klaar om de wereld te verkennen en verlaten ze het nest.

Als de jongen kuikens in de vroege ochtend de sprong naar buiten willen wagen vliegen de ouders af en aan en lokken de jongen weg van het nest. De eerste dagen na het uitvliegen zijn een kritieke en lawaaierige periode voor jonge spechten. De ouders zijn vrijwel altijd in de buurt om te voeren, ook al zie je ze niet direct. Zolang zijn ze voor voedsel nog afhankelijk van de ouders.

Hoeveel kuikens er uiteindelijk uitgevlogen zijn kan ik niet zeggen. Ik ben getuigen geweest van twee uitvliegmomenten. Mogelijk waren er al kuikens uitgevlogen voordat ik daar 's ochtends kwart voor zes aankwam om te filmen. Het is ook mogelijk dat het vrouwtje niet voldoende voedsel heeft kunnen aanvoeren in haar eentje en dat de minst sterke kuikens in het nest verdrongen zijn bij het aannemen van het voedsel en daardoor gestorven zijn.

Vanaf augustus verspreiden de jonge vogels zich langzaamaan over het omliggende gebied, om zelf op zoek te gaan naar een geschikt eigen territorium.