vrijdag 5 juni 2026

Mijn natuur video's

Mijn naam is Jozef van der Heijden. Ik woon in de Brabantse Hulsel. Ik fotografeer al sinds de 70er jaren. Ik begon met een kleinbeeld fotocamera en een Super 8 filmcamera met geluidsregistratie. Op de boerderij filmde ik Groenlingen en Kneuen die de jongen op hun nest verzorgde. Mijn interesse gaat naar de natuur in het algemeen. Van vogels tot paddenstoelen, mossen, korstmossen en  landschappen. Maar vogels fascineren mij wel het meest. Daarnaast ben lid van diverse natuurbescherming organisaties.
(zie de logo's hieronder)

Volg mij op: Facebook Twitter YouTube FacebookTwitterYouTube Facebook Twitter YouTube en met jozefvanderheijden-foto.nl. Onderwerpen: Alles wat de natuur gedurende de jaargetijden bieden.
Bezoek ook mijn YouTube kanaal; youtube.com/JozefvanderHeijden met 391 video's en 916 abonnees.

Hoe komt de Winterkoning aan z'n naam?

Vogelnamen zeggen meestal iets van de vogel. Het zijn dus geen willekeurige benamingen, ze zeggen iets over het gedrag of bijzondere kenmerken. Veel namen zeggen iets over het geluid wat de vogels maken, zoals grutto, kievit, kluut en koekoek. Andere namen verraden iets over de favoriete verblijfplaats van de vogel, zoals torenvalk, bosuil, kerkuil, boerenzwaluw, oeverzwaluw, oeverloper en rietzanger. Maar hoe komt de Winterkoning eigenlijk aan z'n naam? Wat nu volgt moet je natuurlijk niet te letterlijk nemen, maar het verhaal hierachter is wel erg leuk.


Hoe komt de Winterkoning aan z'n naam?🎤

Vogelnamen zeggen meestal iets van de vogel. Het zijn dus geen willekeurige benamingen, ze zeggen iets over het gedrag of bijzondere kenmerken. Veel namen zeggen iets over het geluid wat de vogels maken, zoals grutto, kievit, kluut en koekoek. Andere namen verraden iets over de favoriete verblijfplaats van de vogel, zoals torenvalk, bosuil, kerkuil, boerenzwaluw, oeverzwaluw, oeverloper en rietzanger. Maar hoe komt de Winterkoning eigenlijk aan z'n naam? Wat nu volgt moet je natuurlijk niet te letterlijk nemen, maar het verhaal hierachter is wel erg leuk.

In het boek 'Natuurverhalen' van Els Baars is te lezen hoe dit kleine vogeltje aan zijn naam komt.

"Lang, lang geleden kwamen alle vogels bij elkaar om een koning te kiezen. Net zoals de landdieren ooit de leeuw als koning hadden gekozen, wilden ook de vogels een koning waar ze trots op konden zijn. Vele vogels betwistten elkaar de eretitel, vooral de grote vogels zoals de blauwe reiger, de jan van gent, de uil en de zeearend. Daarom werd besloten om een wedstrijd te houden: de vogel die het hoogst kon vliegen mocht zich koning of koningin van de vogels noemen.

Op een windstille zonnige dag verzamelden alle vogels die een gooi naar het koningschap wilden doen, zich op een weidse vlakte. De kwartel, de korhoen en de meerkoet waren toeschouwers omdat deelname zinloos was door hun geringe vliegprestaties. De graspieper en de veldleeuwerik kwamen heel ver, maar gaven na een paar honderd meter op en fladderden vrolijk zingend naar beneden. De arend, de buizerd en de ooievaar cirkelden met een rustige vleugelslag gestaag naar grote hoogten. De knobbelzwaan met zijn dikke lijf en zwiepende vlucht kwam tot ieders verbazing heel hoog, in gezelschap van de bosuil met zijn geruisloze vleugelslag. De zwaluwen schoten als een raket omhoog. Alle vogels op de grond keken vol spanning naar de ontknoping. Uiteindelijk vlogen alleen de gierzwaluw en de zeearend naar ijle hoogten, tot ze naar adem moesten happe. De ranke zwaluw erkende tenslotte zijn meerdere in de grote zeearend met vleugels als kamerdeuren. De arend krijste zijn rauwe overwinningskreet de lucht in en stortte zich glorieus naar beneden. Maar tot zijn ontzetting vloog vanuit zijn rugveren een klein bruin vogeltje, dat al schetterend nog een metertje hoger vloog.

Verbijsterd keken alle andere vogels in een doodse stilte toe hoe na de grote zeearend een heel klein vogeltje landde en kwetterend riep, 'ik ben de koning, ik ben de koning'. Dat vogeltje was zo’n klein en onbetekenend bruin gekleurd bolletje veren, dat deze niet eens een naam had. Met zijn spitse snaveltje en eigenwijze staartje dat omhoog wees, stond het trots met zijn borst vooruit in de kring. Maar alle vogels waren boos over het valse spel van het kleintje en wilden hem straffen. Het kleintje vloog snel weg uit angst voor de boze vogels met prikkende snavels. Die angst is gebleven en daarom leeft hij tot op de dag van vandaag schichtig in de beschutting van het kreupelhout en laat zich zelden goed zien.

Toen de zeearend na zijn nederlaag een nachtje had geslapen, vloog hij naar de rand van het bos en riep de kleine vogel. 'Ik heb er diep over nagedacht en wil een voorstel doen. Kunnen wij het koningschap delen? Jij koning in de winter en ik in de zomer?' Dat vond het kleine verenbolletje een goed idee. Daarom kreeg hij een naam: winterkoning. En hij is zo blij met het gedeelde koningschap dat hij ook in de winter zingt. Je kunt hem het hele jaar door horen, maar vooral heel goed in de winter, als bijna alle andere vogels stil zijn. En als je dan heel goed luistert, kun je het winterkoninkje horen zingen, schel en hard: 'ik ben de koning, ik ben de koning, ik ben de koning'
", zo is te lezen in 'Natuurverhalen' van Els Baars.

Als je niet sterk bent, moet je slim zijn.

dinsdag 2 juni 2026

Knobbelzwanen koppelen voor het leven

Knobbelzwanen blijven elkaar trouw tot de dood hen scheidt. Ze tonen het hele jaar door hun genegenheid voor elkaar en versterken zo hun band. Knobbelzwanen zijn grote, langlevende vogels, maar ze gaan vroeg of laat toch dood. De achtergebleven partner is dan echt van slag en vaak duurt het wel tot het volgende broedseizoen voor hij of zij een nieuwe partner zoekt.


Knobbelzwanen koppelen voor het leven🎤

De eerste koppelvorming vindt meestal plaats in het eerste of tweede levensjaar. Hoewel de twee jarige zwanen een koppel kunnen vormen, beginnen ze vaak pas op een leeftijd van drie of vier jaar met het leggen van eieren. Dat verklaart waarom veel mensen een koppel zien zonder jonge kuikens, terwijl ze al voor het tweede jaar samen gezien worden. Knobbelzwanen keren graag terug naar hetzelfde territorium.

Zwanen eten zowel land- als waterplanten. Regelmatig zie je zwanen met de kop onder water. Als ze met hun lange hals net niet bij de bodem kunnen om wortelstokken en knolletjes te eten, kantelen ze hun lijf en hangen ze als een dobber ondersteboven in het water, waarbij de achterkant omhoog steekt. Dit wordt grondelen genoemd. Ze kunnen ongeveer 40 tot 60 seconden onder water blijven.

Tijdens de paring klimt het mannetje op de rug van het vrouwtje en pakt haar met zijn snavel in de nek om haar boven water te houden. Maar als het niet lukt om te broeden kunnen ze een andere partner zoeken. Dit zorgt voor een efficiënte samenwerking bij het grootbrengen van jongen waarbij ze hun territorium fel verdedigen.

Knobbelzwanen worden gemiddeld 7 jaar oud, maar in uitzonderlijke gevallen halen ze 30 of zelfs 40 jaar. De belangrijkste doodsoorzaken zijn ziekte, verzwakking, ongelukken en de jacht.

donderdag 28 mei 2026

Het Krooneend vrouwtje tussen de eenden

Aan de zuidkant van het Prinsenpark in het Belgische Retie ligt de Kattensteertvijver, waar een overdekte vogelkijkwand is opgericht. Het is rustig op het water. Een aantal Wilde eenden zitten te roesten op de tak-boog die boven het water uitsteekt. Daar zit ook een Krooneend vrouwtje tussen. Helemaal rechts, waar de tak het water raakt zit het Krooneend vrouwtje. Helaas zat het mooie mannetje er niet tussen.


Het Krooneend vrouwtje tussen de eenden🎤

Het vrouwtje heeft verschillende tinten bruin met een lichte wang en hals. De snavel van het vrouwtje is voorzien van een rood-roze vlek op de punt. Het mannetje krooneend heeft een bruinoranje kop, zwarte borst en de helder koraalrode snavel.

Krooneenden zijn broedvogels van vrij ondiepe meren en plassen met een riet- of kruidenrijke oever. Verborgen tussen de planten op dergelijke dichtbegroeide oevers, soms drijvend op de vegetatie tussen het riet, bouwen ze hun nest. Een rijke onderwatervegetatie is een vereiste, daar deze planten de hoofdmoot van het menu uitmaken.