Bergeenden op het Beleven

Bergeenden zijn oorspronkelijk kustvogels, maar kunnen zich ook op natuurvennen bevinden. Ze hebben hun broedgebied vanaf 1970 landinwaarts uitgebreid, waar ze zich vestigen in diverse waterrijke gebieden, waaronder natuurvennen en nieuwe natuurgebieden. Natuurvennen kunnen een geschikte nestplaats en rustpunt zijn voor bergeenden.

Bergeenden op het Beleven

De bergeend is een holenbroeder die oorspronkelijk in konijnenholen broedde langs de kust. Tegenwoordig broeden ze ook in holtes, holle bomen, of verlaten beverburchten in het binnenland.

Het is mogelijk om bergeenden te zien in gebieden met natuurvennen, zoals het Beleven in Reusel of de Landschotse Heide in Middelbeers, die bekend staan om hun rijke vogelpopulaties.

Kleine zwanen ontwaken op De Flaes

Ongeveer 40 Kleine Zwanen ontwaakte in de vroege ochtend op De Flaes op Landgoed De Utrecht. De Flaes is een van de 3 natuurvennen in het zuidelijke deel van Landgoed De Utrecht tussen Lage Mierde en Esbeek.

Kleine zwanen ontwaken op De Flaes

De kleine zwaan broedt in de arctische toendra's van Rusland en Siberië. In de herfst trekken ze naar Noordwest-Europa, waaronder Nederland en België, om te overwinteren. Daarbij leggen ze duizenden kilometers af. Door de zachtere winters overwinteren veel zwanen nu oostelijker dan voorheen, bijvoorbeeld in Duitsland of Denemarken, in plaats van door te vliegen naar Nederland en het Verenigd Koninkrijk. Hierdoor zijn ze in Nederland een zeldzamere verschijning geworden.

Kleine zwanen overnachten dan vaak op vennen en ander open water, net als andere watervogels. Ze slapen daar omdat het water hen een veilige omgeving biedt tegen roofdieren die op het land jagen. Vaak slapen ze in grote groepen om hun veiligheid te vergroten. Helaas is de populatie van de kleine zwaan de afgelopen 10 jaar sterk afgenomen. Klimaatverandering en veranderingen in landbouwmethoden spelen hierbij een rol. De kleine zwaan is een Europees beschermde diersoort en staat op de Vogelrichtlijn, wat betekent dat hij volledige bescherming geniet en niet mag worden verstoord.

De zon stond nog erg laag tijdens de filmopname. Het was nog vrij donker en de zon scheen recht in de lens, dus moest ik filmen met veel tegenlicht. Vanaf de tegengestelde kant is de toegang verboden, of ze zaten veel te ver weg.

50 Lepelaars strijken neer op de Flaes

De Flaes op Landgoed De Utrecht tussen Lage Mierde en Esbeek is een pleisterplaats voor veel trekvogels. In het najaar doen Lepelaars, Zwarte ooievaars en kleine zwanen de Flaes aan om op het water te overnachten en aan te sterken.

50 Lepelaars strijken neer op de Flaes

De Lepelaars zaten wat verspreid, maar na telling bleken het er ongeveer 50 te zijn. Lepelaars komen voor in vennen, bij sloten, op slikken en wadden. Het voedsel bestaat uit vis, waterdieren, slakken, insecten en wormen, ook wel eens plantendelen.

De Lepelaars die wij gedurende de vogeltrek zien, overwinteren vooral langs de West-Afrikaanse kust, zoals in het tropische waddengebied voor de Mauritaanse kust. In deze gebieden blijven ze 1 of 2 weken om op krachten te komen voordat ze weer verder trekken. In totaal kan de trektocht wel twee maanden duren.

Op de achtergrond zijn ook Zwarte ooievaars te zien, net als de Aalscholvers die regelmatig onder water duiken.

De Flaes op Landgoed De Utrecht heeft een oppervlakte van 4,9 hectaren, de andere vennen, De Kleine Flaes is 1,8 hectaren groot en het Goorven 5,6 hectaren.

Grote zilverreiger op de Kattesteertvijver

Grote zilverreigers zijn te vinden in waterrijke gebieden, zoals ondiepe natuurplassen, natte weilanden en sloten. Daar doen ze zich te goed aan vissen, kikkers en muizen. De vogels zijn flexibel en trekken bij aanhoudende vorst verder naar het zuiden.

Grote zilverreiger op de Kattesteertvijver - Retie

Het is een grote witte reiger, die voor weinig vergissing kan zorgen. Ze hebben een lange gele snavel en doorgaans zwarte poten. In de broedtijd worden de poten gedurende een korte periode rood en de snavel zwart. Er is geen verschil tussen mannetjes en vrouwtjes. Het voedsel is heel divers, voornamelijk vis, maar ook kikkers, muizen, kleine vogels en mollen. Deze reiger foerageert actiever dan de blauwe reiger in poelen en ander ondieper water met vis. Soms jagen ze ook op muizen in grasland.

De grote zilverreiger is van oorsprong een vogel uit het oostelijke, mediterrane gebied. Door het beschikbaar komen van geschikte leefgebieden heeft deze hagelwitte reiger zijn verspreiding inmiddels uitgebreid. Met name in de winter zijn grote aantallen te vinden in weidegebieden.

In de jaren tachtig van de vorige eeuw was de grote zilverreiger nog een zeldzaamheid, maar nu is hij algemeen geworden en zijn ze met name in de herfst en winter een algemene verschijning.

Groepen Grauwe ganzen bevolken de plassen

Groepen van honderden Grauwe ganzen bevolken de plassen, vooral na het broedseizoen. Ze maken steeds meer gebruik van gebieden met water zoals plassen die grenzen aan grasland, waar ze foerageren.

Groepen Grauwe ganzen bevolken de plassen

Na het broedseizoen verzamelen de ganzen zich in grotere groepen op graslanden, moerassen en op de akkers. De plassen fungeren dan als een belangrijke rustplaats waar ze minder te duchten hebben van predatoren.

Tijdens de vogeltrek vliegen grauwe ganzen in een V-formatie, waarbij ze een schor klinkende gak-gak roepen. Andere soorten ganzen zoals de kolgans en de brandgans, die ook in Nederland in grote aantallen overwinteren, vliegen ook in V-formatie, en maken vergelijkbare geluiden, maar minder schor.